Patriotyzm: czym jest dla Polaków? Wywiad z Cezarym Trosiakiem

O tym, czym był patriotyzm dla pokolenia Solidarności, a jaki jest teraz i co wspólnego ma Ryszard Riedel, Jan III Sobieski, Julian Tuwim i Fryderyk Szopen. Rozmawiamy z Cezarym Trosiakiem z UAM w Poznaniu.
 Cezary Trosiak jest adiunktem na WNHiD Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Według naukowca, przeprowadzona ankieta to cenny materiał mówiący o tym, jak zmienia się postrzeganie patriotyzmu w Polsce

Jakie było pana pierwsze wrażenie po zapoznaniu się z materiałem zebranym w czasie badań nad nowoczesnym patriotyzmem?
Byłem pozytywnie zaskoczony, że w przeciągu tygodnia na wypełnienie ankiet zdecydowało się ponad 800 osób. Było to o tyle niespodziewane, że kwestionariusz ankiety był rozbudowany i dotyczył dość niejednoznacznej problematyki. W większości na wypełnienie naszej ankiety zdecydowały się osoby dobrze wykształcone, mieszkańcy dużych miast o ukształtowanych poglądach. Ponadto są to ludzie ponadprzeciętnie aktywni, zainteresowani problemami swojego miasta czy regionu. Wszystko to razem oczywiście zaważyło na zawartości merytorycznej zarejestrowanych wypowiedzi.

Jak w takim razie wygląda nowoczesny patriotyzm wśród Polaków?
Może to wyda się trochę zaskakujące, ale jest obraz dość jednorodny. Jednorodny w swoim głównym nurcie. Wszyscy podobnie definiujemy czym jest patriotyzm. Jest nim rzetelna praca, znajomość historii regionu, kraju, udział w wyborach oraz aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.


A gdzie typowa kiedyś dla Polaków zdolność do poświęceń, czy nawet ofiary ze swojego życia dla ojczyzny? Gdzie podział się mit bohaterów z powieści Henryka Sienkiewicza, czy twórczości naszych wieszczów narodowych?
Tu sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. Naszych respondentów podzieliliśmy na kilka grup. Gotowość poświęcenia się dla ojczyzny przewijała się w wypowiedziach tak zwanego „pokolenia okresu wojny i okupacji”. Kolejna grupa, którą nazwaliśmy „pokoleniem PRL-u” o patriotyzmie w ogóle wypowiada się dość ostrożnie. Chętniej natomiast definiuje czym jest patriotyzm lokalny. Następnym jest „pokolenie Solidarności”. W przypadku tej grupy respondentów, daje się zauważyć wielkie rozczarowanie: ,,Poświęciliśmy młodość, wywalczyliśmy wolność, a teraz wszystko wygląda nie tak. Nie o to walczyliśmy”. Takim zdaniem można by w skrócie podsumować ich postawę. Ostatnia grupa, „pokolenie III RP”, które dorastało w warunkach wolnej Polski. Grupa ta jest najszerzej reprezentowana w naszych badaniach. Tu wyniki są najbardziej zaskakujące. Nowoczesny patriota to dla nich człowiek realizujący swoje marzenia, osiągający sukcesy, ale świadomy swojego pochodzenia, kupujący lokalne produkty, dumny ze swojego regionu i kraju. To pokolenie nie ma kompleksów. Co więcej, chętnie wskazuje na swoje pochodzenie. Ich patriotyzm jest utylitarny, mocno zindywidualizowany, czasem wręcz egoistyczny.

No właśnie. Jak odpowiadali ankietowani na pytanie: z czego jesteś dumny w swoim regionie?
O dziwo, nie chwalimy się pomnikami, zamkami, historią. Polacy dumni są z tego, że ich region jest po prostu piękny. W zależności zaś od miejsca zamieszkania ankietowanych, są oni dumni, czy to z pięknych polskich nadbałtyckich plaż, czy to z malowniczych gór, wspaniałych lasów, jezior. Kochają przyrodę i chcą ją pokazywać innym.

Ale przecież Polacy kochają także historię, bohaterów narodowych. Kogo wyróżnili ankietowani, odpowiadając na pytanie o dumę z postaci reprezentujących kraj, czy region?
Tu silnie zaznaczył się regionalizm i różnice pokoleniowe. Nie mniej jednak trend jest jasny. Coraz mniej osób jako postaci sztandarowe w tym kontekście wymienia postaci znane z kart historii, przywódców zrywów narodowych czy królów. Pojawił się wprawdzie wśród odpowiedzi Jan III Sobieski, wskazywano także wielkie postaci polskiej kultury, takie jak Fryderyk Chopin, Julian Tuwim czy Eliza Orzeszkowa. Ciekawe jednak jest to, że za ważne komponenty patriotyzmu regionalnego wskazywano również współczesne postaci. Są to gwiazdy pop kultury, tu wskazywano między innymi na Ryszarda Riedla, legendarnego lidera zespołu „Dżem”, czy znanych sportowców. Dla mieszkańca Polski lokalnej, mieszkającego w niewielkiej Wiśle, może to być Adam Małysz, dla mieszkańca Krakowa Agnieszka Radwańska, a dla mieszkańca pochodzącego z Górnego Śląska Kazimierz Kutz. Z drugiej strony, np. wśród znanych Wielkopolan na Romana Dmowskiego jako ważnej postaci historycznej nie wskazał nikt. Natomiast najczęściej w odpowiedziach na pytanie o taką postać związaną Wielkopolską wskazuje się Hipolita Cegielskiego. To jasno pokazuje, że zmieniają się punkty odniesienia przy definiowaniu tego czym jest patriotyzm i co oznacza (oznaczać powinno) bycie patriotą. W miejsce perspektywy martyrologicznej, pojawia się perspektywa sukcesu, osiągnięć, o których możemy z dumą opowiadać . Dotyczy to szczególnie osiągnięć ostatnich 25 lat zapoczątkowanych 1989 rokiem tak w wymiarze indywidualnym jak i w wymiarze zbiorowym.

Czy patriotyzm lokalny nie kłóci się jednak z tym krajowym?
Tu także nasze badania pozwalają formułować ciekawe wnioski. Dla ogromnej większości ankietowanych, oba te patriotyzmy się przenikają. Współgrają ze sobą. Posłużę się przy przykładem flagi narodowej. Na biało – czerwonych barwach kibice chętnie wypisują nazwy swoich miejscowości. Jak choćby kibice z malutkiej podkościańskiej wsi Racot, którzy od wielu lat, za sprawą swojego zakręconego lidera, są obecni na wszystkich igrzyskach olimpijskich, z dumą powiewając flagą narodową, na której nieodmiennie widnieje napis Racot. Jednak są w Polsce, co potwierdziły również nasze badania, trzy regiony, w których tożsamość regionalna jest najwyraźniejsza. Są to Wielkopolska, Pomorze i Górny Śląsk. O ile regionalizm mieszkańców dwóch pierwszych regionów stanowi uzupełnienie patriotyzmu w ogóle, o tyle regionalizm górnośląski często jest równoległy a nieraz wręcz staje w opozycji do patriotyzmu narodowego.

To z kolei wskazuje na to, że chociaż mieszkamy w jakimś regionie to raczej identyfikujemy się z konkretną miejscowością
To prawda. W Polsce myślenie w kategoriach regionalnych jest wciąż in statu nascedi. Lata realnego socjalizmu, kiedy regionalizm traktowany był jako kontra produktywny w budowaniu społeczeństwa socjalistycznego, które miało być internacjonalistyczne, pozostawiły po sobie trwały ślad w myśleniu o regionie, jako strukturze pośredniej między małą ojczyzną a państwem. Po roku 1989, w Polsce tworzenie się tożsamości regionalnej zaczyna się od identyfikowania przede wszystkim z miejscowością, najczęściej jest to miasto, w którym mieszkają nasi respondenci. Myślą region, piszą Poznań, myślą Dolny Śląsk, piszą Wrocław.

Czy tak samo wygląda to na tzw. terenach odzyskanych, gdzie spory procent ich mieszkańców pojawił się tam po drugiej wojnie światowej, przybywając tam często z różnych stron II Rzeczpospolitej?
Tak, tu nie ma jakiś większych różnic. Ciekawe jest jednak, jak owi ludzie odpowiadali na zawarte w ankiecie pytania, dotyczące potraw czy regionalnych zwyczajów, jakie znają lub kultywują. Dla badacza problematyki regionalnej jasne staje się, skąd pochodzi Pomorzanin, który jako potrawę lokalną wskazuje kluski śląskie czy mieszkaniec Warszawy, który jako potrawę regionalną przygotowywaną w jego domu wskazuje pyry z gzikiem. Za tymi wskazaniami kryje się historia przemieszczeń ludności, które były udziałem Polaków po zakończeniu drugiej wojny światowej i migracji w poszukiwaniu pracy, czy lepszych warunków życia już w III Rzeczpospolitej.

Kim w takim razie jest nowoczesny patriota?
To człowiek prowadzący życie aktywne i kreatywne. Osoba myśląca pozytywnie, stawiająca na rozwój swojej miejscowości, najbliższego otoczenia, najczęściej jednak w kontekście polepszenia swoich warunków życia. Chcemy, by żyło nam się lepiej, zdajemy sobie sprawę, że aby tak było musimy być aktywni. Nowoczesny polski patriota, to także człowiek świadomy historii swojego kraju, ale i dumny z tego jaka jest Polska obecnie. Co ciekawe, w większości ankietowani deklarują potrzebę szacunku dla naszych sąsiadów: Niemców, Ukraińców, czy Czechów. Nowoczesny patriota to Polak bez kompleksów, ale i bez zapędów szowinistycznych, czy ksenofobicznego zadęcia, nastawiony na samorealizację. Ciekawe jest, na ile wydarzenia jakie mają miejsce obecnie na Ukrainie zmienią postrzeganie patriotyzmu w kierunku myślenia wspólnotowego, charakterystycznego dla tradycyjnego rozumienia tego czym jest patriotyzm.

Czytaj więcej: PATRIOTYCZNIE ZAKRĘCENI

red

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

16.04.2014, 14:51

Tylu niezadowolonych!!! Co się z nami stało POLACY? Przecież ponownie głosowaliśmy na tych samych w sejmie, senacie, gminie. Czy to objawy schizofrenii ? Albo, Polacy NIC SIĘ NIE STAŁO - powtórzymy jeszcze raz.

15.04.2014, 22:39

jaki madry facet jak pieknie napisali

09.04.2014, 18:26

Solidaruch taki los zgotował,
że biedę i nędzę zafundował.
Los, żeby do śmierci pracował.
i pracę patriotycznie szanował.
Pracodawcy patriotyzm znają,
i zysk patriotyczny uwielbiają

09.04.2014, 11:36

Dokładnie od 25. lat.

09.04.2014, 10:07

Aleś ty prymitywny człowieku! Aż mi cię żal.

08.04.2014, 09:47

Patriotyzm w III RP polega na milości do USA i ich demokratycznych dokonań w Iraku, Afganistanie i Libii, przy III RP udziale. Na milości do UE. Miłości do Bandery, OUN i UPA. Nie zapominajmy też o godle III RP z czekolady i patriotycznie zakręconych. Patriotyzm w III RP, to hucpa polityczna. A pokolenie "Soloidarności"? To walka o władzę dla nielicznych, biorących kasę od USA. Pięknie.

07.04.2014, 23:55

NASZYM KRAJEM RZĄDZI zbiórka syjonistycznych żydów z całej Europy, głównie wschodniej.
To oni założyli nowy rząd polski po II Wojnie Światowej!!
Od 1945 Polską nie rządzą Polacy!!
Do dziś rządzą naszym krajem spadkobiercy tych ludzi. Mają bardzo dobrze zorganizowany system. Dobrze wiedzieli, że polskie elity by na to nie pozwoliły.
Obawiali się drugiego "cudu nad Wisłą" po 2 wojnie.
Ten sam syjonistyczno-talmudzki system przeprowadzał czystki na polskich patriotach choćby w Katyniu i wykańczał niedobitki Polaków po wojnie pod płaszczykiem komunizmu. W Katyniu również mordowali Polaków żydowscy NKWD-iści. Działanie pod przykrywką innych narodów, ustrojów, organizacji to
stary patent żydowskich syjonistów.
Talmud - najświętsza żydowska księga uczy ich nieposzanowania dla każdego
kto nie jest żydem. Jest bardziej rasistowska niż Mein Kampf A. Hitlera. Żydzi sprytnymi patentami stosują w praktyce talmudzką zasadę opartą na relacjach żyd - goj, gdzie żyd jest "bogiem" a goj (nie żyd) zwierzęciem,
które żyd może bezkarnie krzywdzić, oszukiwać, okradać, mordować.
Nie mu tu przesady, opanowali wszystkie ważne instytucje państwowe w kraju.
Media, oświatę, tajne służby, wojsko, policję, sejm, kulturę, rozrywkę..
Sprawuję wszystkie kluczowe stanowiska decyzyjne w państwie.
Przed 2 wojną światową, była w Polskim sejmie mniejszość żydowska.
Teraz takowej nie ma. Dlaczego? Bo zdominowali oni sejm całkowicie!!

07.04.2014, 23:40

A to dlatego że od wielu lat dążyło się do demoralizacji Narodu od najmłodszych pokoleń! Bezstresowe wychowanie itp...

07.04.2014, 20:14

Cenzura prewencyjna jest zakazana w Polsce !!! Ządam przywrócenia wszystkich wpi (gość) pesymista

Jak śmiesz talmudycznie poniżać Naród Polski !!!
To zydowstwo swiatowe wciska się na siłę do Polski i znieważa Naród nawet takimi wpisami !!!!
Żądam usunięcia wpisu "pesymisty" jako dowód na ANTYPOLONIZM, który podlega ściganiu z kodeksu karnego !!!

Autor tego artykułu, tego talmudycznego wywodu, kpi z patriotyzmu i w haniebny sposób ocenzurował wpisy nie naruszające zasad !!!
Tym samym daje dowód na ANTYPOLONIZM stosowany przez okupanta , uzurpatorów wyłanianych w fałszowanych od lat wyborach !!!

http://wiernipolsce.wordpress.com/2014/02/19/stop-niszczeniu-narodow-i-panstw-polska-ofiara-spisku-swiatowego-udowodniony-zamach-stanu-w-polsce/

07.04.2014, 20:13

TU POLSKA OJCZYZNA NARODU POLSKIEGO !!!
ZYDZIE , CENZURA PREWENCYJNA W POLSCE JEST ZAKAZANA!!!!

Bezwzględnie Naród Polski ma prawo do prawdy o okupancie zydowskim i uzurpatorach

https://docs.google.com/document/d/1fE9ansCJYNXSE503uFmtFaWz2SLrsLnh-bI_0PhUPFc/edit?pli=1#heading=h.ft4wktwp5fa7

07.04.2014, 19:56

Jak można pozwalać na takie wpisy jak ten i pozostałe.

07.04.2014, 18:28

Duda to żyd i asekurant uzurpatorów ,okupantów
zydowskich !!!!!
O obowiązującym nakazie żółtej łaty dla każdego żyda w tym dla Dudy w linku by ostrzegać narody przed wyznawcami talmudu- księgi szatana :
http://trzcinska.neon24.pl/post/107756,na-kogo-polacy-nie-moga-glosowac
http://trzcinska.neon24.pl/post/106280,uwaga-polacy

07.04.2014, 18:23

Te wywody autora, to kpina i szydestwo z Narodu POlskiego !
To jawny antypolonizm i jako taki podlega ściganiu z mocy prawa !!!!!http://opolczykpl.wordpress.com/2014/03/28/skarga-na-agresje-na-polske-debelacje-terytorium-ludobojstwo-na-narodzie-polskim/

07.04.2014, 18:19

Jak śmiesz talmudycznie poniżać Naród Polski !!!
To zydowstwo swiatowe wciska się na siłę do Polski i znieważa Naród nawet takimi wpisami !!!!
Żądam usunięcia wpisu "pesymisty" jako dowód na ANTYPOLONIZM, który podlega ściganiu z kodeksu karnego !!!

Autor tego artykułu, tego talmudycznego wywodu, kpi z patriotyzmu i w haniebny sposób ocenzurował wpisy nie naruszające zasad !!!
Tym samym daje dowód na ANTYPOLONIZM stosowany przez okupanta , uzurpatorów wyłanianych w fałszowanych od lat wyborach !!!

http://wiernipolsce.wordpress.com/2014/02/19/stop-niszczeniu-narodow-i-panstw-polska-ofiara-spisku-swiatowego-udowodniony-zamach-stanu-w-polsce/

07.04.2014, 13:15

Yeah... Fryderyk Szopen jest prawie jak Mari Kiri - Skłodowska :)))))))
a patriotyzm pokolenia Solidarności (czytaj: obecnych solidaruchów) określiłbym tak: ciąg na kasę bez honoru, wiedzy, umiejętności i zwykłej ludzkiej przyzwoitości. Jak widzę takich patriotów jak Duda to mi się bebechy wywalają....

07.04.2014, 10:59

Patriotyzm wg partii rządzącej oraz polskojęzycznych mediów to harówka za marne wynagrodzenie aby im żyło się lepiej oraz płacenie podatków. Taki patriotyzm możecie wsadzić sobie głeboko w d... Nikt za was kundle nie będzie nadstawiał karku!

04.04.2014, 15:52

Dzisiejszy patriotyzm to zdemolowanie wiaty na przystanku,pomazanie ścian w klatce schodowej,zero reakcji otoczenia na zło dziejące się wokół,ogólnie mówiąc olewanie wszystkiego i wszystkich.Gdyby przyszło bronić ojczyzny to obrońcy wzięliby nogi za pas.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3